25/12/2025 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYINLANAN TÜRK CEZA KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA VE 631 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (11. YARGI PAKETİ) İLE GELEN DÜZENLEMELER NELERDİR?
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu
I. Elektronik Haberleşme Kanunu m.50- Abonelik sözleşmeleri
Elektronik Haberleşme Kanununun 50 nci maddesine yedinci fıkrasından sonra gelmek üzere fıkralar eklenmiş, maddenin mevcut sekizinci fıkrası buna göre teselsül ettirilmiş ve madde değiştirilmiştir. Bu kapsamlı değişiklik, özellikle dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve terör faaliyetlerinde kullanılan “açık hat” veya “hayalet hat” sorununu kökten çözmeyi hedeflemektedir.
Buna göre:
E-Kimlik Zorunluluğu: Sadece “resmi” olması yetmez; belgenin elektronik kimlik doğrulama kabiliyetine sahip olması şart koşuluyor. Kimlik belgesine ek olarak yüz veya parmak izi özeti gibi biyometrik veriler veya güvenli şifrelerle doğrulama yapılacak. Yabancı uyruklu kişilerin abonelikleri doğrudan Göç İdaresi Başkanlığı (GİB) verileriyle teyit edilecek. Uzaktan abonelik yapan yabancıların konum verileri, işlemin güvenilirliğini teyit etmek için GİB ile paylaşılacak. Bu düzenleme, sınır ötesinden veya sahte konumlarla hat açılmasını engellemeyi amaçlıyor.
3 Ayda Bir Denetim: İşletmeciler (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom vb.), tüm abonelerin yaşayıp yaşamadığını veya tüzel kişiliğin sona erip ermediğini 3 ayda bir sorgulamak zorunda. Vefat eden veya kapanan şirketler üzerine kayıtlı hatlar ise sistem tarafından tespit edilip otomatik olarak kesilecek. Bu, suç örgütlerinin “sahipsiz” hatları kullanma alanını daraltıyor.
Kişi Başı Limit: BTK (Kurum), bir kişinin veya şirketin üzerine açabileceği maksimum hat sayısını belirleyecek. İşletmeci bu limiti aşan abonelik yapamayacak. Bir cihazda (IMEI) kullanılan abone numarası sayısı Kurum tarafından belirlenen sınırı aşarsa, o cihaza hizmet verilmeyecek. Bu, dolandırıcılıkta kullanılan “multi-SIM” cihazlarla mücadele için getirilmiş teknik bir bariyerdir.
Artık bir hat üzerinden işlenen suçta, “haberim yoktu, başkası açmış” savunması, biyometrik doğrulama zorunluluğu nedeniyle geçerliliğini büyük oranda yitirecektir.
II. Elektronik Haberleşme Kanunu m.60 – Kurumun yetkisi ve idarî yaptırımlar
Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 60. maddesinde yapılan bu köklü değişiklikler m.50 kapsamında yapılan düzenlemelerle bağlantılı olarak düzenlenmiştir. Eskiden idari para cezaları genellikle işletmecinin net satışları üzerinden genel oranlarla belirlenirdi. Yeni düzenleme ile doğrudan eylem odaklı ve birim bazlı bir cezalandırma sistemi getirilmiştir.
Kimlik Doğrulama Hatası (50/8-9): Usulsüz açılan her hat başına 75.000 TL. (Örneğin; bir bayinin sahte kimlikle 100 hat açtığı tespit edilirse operatör 7,5 Milyon TL ceza ile karşı karşıya).
Hat Sınırı İhlali (50/10): BTK’nın belirlediği limitin üzerinde açılan her hat başına 40.000 TL.
Cihaz Limit İhlali (50/11): Usulsüz kullanılan her cihaz başına 200.000 TL ile 500.000 TL arası.
Toplam ceza, işletmecinin bir önceki yıl net satışlarının binde 7,5’ini geçemez; ancak her durumda en az 1 Milyon TL olur.
Bu düzenleme ile ayrıca dolandırıcılık ve siber hırsızlık vakalarında paranın dondurulmasından (CMK 128/A) sonraki ikinci en önemli operasyonel adımdır. Soruşturma aşamasında hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca varsa savcı emri ile Nitelikli hırsızlık (bilişim), dolandırıcılık ve kart dolandırıcılığı suçlarında kullanılan hatlarda işletme tarafından haberleşmenin hizmeti kesilir. Savcı emriyle yapılan kesme işlemi 24 saat içinde hâkime sunulur; hâkim 48 saat içinde karar verir. Eğer operatör bu emre rağmen hattın bağlantısını kesmezse, Cumhuriyet Savcısı işletmeciye 50 bin TL ile 300 bin TL arası doğrudan idari para cezası verir.
Ek olarak, Savcı veya hâkim tarafından istenen bilgi/belgenin 10 gün içinde verilmesi şarttır. Göndermeyen veya eksik gönderen operatöre yine savcı tarafından 50 bin TL ile 300 bin TL arası ceza kesilir. CMK 128/A (para dondurma) ve EHK 60/18 (hat kesme) maddeleri birlikte okunduğunda; 11. Yargı Paketi’nin siber dolandırıcıları hem finansal hem de operasyonel olarak ortadan kaldırmayı amaçladığı görülmektedir.
III. Elektronik Haberleşme Kanunu Geçici Madde 8 – Abonelik kayıtlarının güncellenmesi
Kanuna eklenen Geçici Madde 8 ile önceki değişiklikler kapsamında abonelik kayıtlarının güncellenmesindeki esaslar belirtilmiştir. Buna göre:
- Yabancı Uyruklu Aboneler
Mevcut tüm yabancı aboneler için 6 + 6 aylık bir güncelleme süresi başlıyor. Bu süre içinde yabancı uyruklu kişi, operatörüne gidip biyometrik doğrulama (yüz taraması/parmak izi) ile kaydını güncellemek zorunda. Güncelleme yapmayan veya kimliği teyit edilemeyen yabancıların hatları, sürenin bitiminden itibaren 1 ay içinde kapatılacak.
- Hat Sayısı Sınırlaması
BTK 6 ay içinde bir kişinin (veya tüzel kişinin) adına açabileceği maksimum hat sayısını belirleyecek. Limit fazlası hattı olanlara 6 + 6 aylık bir “tasfiye” süresi verilecek. Abone, fazla hatlarını kendisi kapatmaz veya devretmezse; operatör en eski tarihli abonelikleri koruyacak, limit fazlası olan yeni tarihli hatları otomatik olarak kesecektir.
- Maliyet/Muafiyet
Limit fazlası hatların kapatılması veya devredilmesi durumunda; Vergi ve harç alınmayacak, Cayma bedeli (taahhüt bozma cezası) işletilmeyecek, Cezai şart veya benzeri yükümlülükler doğmayacak. Bu, mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi dengelemek ve süreci hızlandırmak için getirilmiş bir hükümdür.
- Operatörler İçin “Hat Başına” Ceza
Kaydı güncellemeyen veya fazla hatları kesmeyen operatöre, her bir hat başına 20.000 TL idari para cezası verilecek. Bu, operatörleri bayilerini çok sıkı denetlemeye zorlayan bir hükümdür.